Taxon: Sideritis montana L. 1753

Narodni naziv čistac
Phylum/Razdeo Magnoliophyta
Klasa Magnoliopsida
Red Lamiales
Familija Lamiaceae
Vrsta Sideritis montana L. 1753
Srodne vrste U flori Vojvodine ova vrsta nema bližeg srodnika
Biologija

Jednogodišnja zeljasta biljka. Stablo je uspravno, visoko 20-50 cm, u donjem delu razgranato. Listovi su naspramni, dekusirani, prosti, duguljasto-kopljasti, sedeći, po obodu retko nazubljeni. Cvetovi su dvopolni, žuti, grupisani su u pršljenove u pazuhu listova. Pršljenovi obrazuju i do 30 cm dugu složenu, klasoliku cvast. Plod je orašica. Cvetanje i oprašivanje: jun-septembar; autogamija (samooprašivanje). Plodonošenje i raznošenje: jul-novembar; epizoohorija (na površini životinja). Životna forma: v-a Mi-Mes (Mag) T scap. (Hegi, 1964; Soó, 1968; Újvárosi, 1972)


Biologija

Oranice, parlozi, strnjišta, bašte, vinogradi, pored puteva.


Stanište 1 I1 Obradive površine i bašte u kojima se gaje usevi za tržište
I1.5 Gole uzorane, požnjevene ili skorije napuštene obradive površine
Stanište 2 I1 Obradive površine i bašte u kojima se gaje usevi za tržište
I12.Mešovite kulture povrtnjaka i hortikulturnih bašti
Stanište 3 TJ4 ransportne mreže i druge zone površinskih konstrukcija
J4.2 Mreža puteva
Stanište 4 FB Plantaže žbunova
FB.4 Vinogradi
Stanište 5 I2 Kulturne površine bašta i parkova
I2.3 Korovske zajednice nedavno skorije napuštenih bašta

Način unošenja

Slučajno

Najverovatnije sa semenom žitarica. U Srednjoj Evropi se prvi put konstatuje 1880. godine (Mannheim).


Vektor Prirodno rasprostranjena


Populacioni status Formirana

Najčešće raste masovno na strnjištima, kojih u poslednjih 25 godina ima sve manje, tj. traju sve kraće jer se uzoravaju odmah posle žetve.


Prisutnost Česta

Žarišta širenja ove vrste (strnjišta) polako nestaju, što će dovesti do proređivanja , možda i ugrožavanja S. montana u Vojvodini. U zadnje vreme postaje sve ređa. U Vojvodini je potpuno odomaćena.


Autohtoni areal
AzijaJugozapadna Azija, Srednja Azija
EvropaJužna Evropa

Alohtoni areal
EvropaJužna Evropa, Srednja Evropa

Obradio Pal Boža


Habitat images and distribution map in Vojvodina: